وبلاگ
راهنمای کامل انواع سوزن چرخ خیاطی
راهنمای کامل خرید انواع سوزن چرخ خیاطی مورد نیاز
مقدمه
هر چند چرخ خیاطی نقش اصلی را در فرایند دوخت ایفا میکند، اما کیفیت واقعی دوخت به انتخاب درست سوزن چرخ خیاطی وابسته است. سوزنها در ظاهر چندان متفاوت بهنظر نمیرسند، اما تنوع بسیار زیادی دارند و هر نوع برای یک پارچه، یک نخ یا نوع خاصی از دوخت طراحی شده است. انتخاب سوزن اشتباه میتواند منجر به پارگی پارچه، شکستن نخ، رد شدن کوک، جمع شدن دوخت، یا حتی آسیب به چرخ خیاطی شود.
در این مقاله، انواع سوزن چرخ خیاطی، کاربردها، شمارهبندی، جنس، ساختار و نحوه انتخاب و نگهداری آنها را بهطور مفصل بررسی میکنیم تا بتوانید برای هر پروژه، بهترین انتخاب را داشته باشید.
فصل اول: ساختار کلی سوزن چرخ خیاطی
قبل از آشنایی با انواع سوزنها، باید بدانیم هر سوزن از چه بخشهایی تشکیل شده است. شناخت این ساختار به درک بهتر عملکرد و تفاوتها کمک میکند.
۱. شَفت (Shank)
قسمت بالای سوزن که داخل نگهدارنده سوزن قرار میگیرد.
در چرخهای خانگی معمولاً یک طرف تخت و یک طرف گرد است.
در چرخهای صنعتی شفت کاملاً گرد است.
۲. بدنه (Blade)
قسمتی بین شفت و نوک سوزن که ضخامت آن تعیینکننده اندازه (سایز) سوزن است.
۳. چشم سوزن (Eye)
جایی که نخ از آن عبور میکند. اندازهٔ چشم در سوزنهای مختلف متفاوت بوده و با ضخامت نخ هماهنگ انتخاب میشود.
۴. شیار سوزن (Groove)
شیاری طولی در بدنه که نخ در آن قرار میگیرد تا هنگام ورود به پارچه آسیب نبیند.
۵. نوک سوزن (Point)
مهمترین بخش سوزن. شکل و تیزی نوک تعیین میکند سوزن برای کدام نوع پارچه مناسب است.
فصل دوم: شمارهبندی سوزنها (سایز سوزن)
سوزنها معمولاً با دو شماره بیان میشوند: سیستم اروپایی (NM) و سیستم آمریکایی (Singer).
سایز اروپاییسایز آمریکاییکاربرد۶۰–۷۰۸–۱۰پارچههای نازک، تور، حریر۷۵–۸۰۱۱–۱۲پارچههای معمولی، نخی۸۰–۹۰۱۲–۱۴پارچههای ضخیمتر، کتان، کجراه۹۰–۱۰۰۱۴–۱۶پارچههای سنگین، لی۱۱۰–۱۳۰۱۸–۲۱پارچههای فوقسنگین مانند برزنت
این سایزبندی برای تمام انواع سوزن اعمال میشود.
فصل سوم: انواع سوزن چرخ خیاطی بر اساس نوک
نوک سوزن اولین عامل تعیینکنندهٔ کاربرد آن است.
۱. سوزن نوک تیز (Sharp)
نوک بسیار تیز
مناسب پارچههای با بافت سفت
مناسب دوختهای دقیق و مستقیم
استفاده در پارچههای کتان، تریکو، جین سبک و پارچههای خشک
۲. سوزن نوک گرد (Ballpoint)
نوک گرد و نیمهکروی
برای پارچههای کشی و تریکو
به جای سوراخ کردن الیاف، بین آنها نفوذ میکند
مانع پارگی و دررفتگی بافت
۳. سوزن نوک بسیار گرد (Super Stretch)
مخصوص پارچههای با کشسانی بسیار بالا
مناسب پارچههای ژرسه، ریون، لاکرا
۴. سوزن نوک برشی (Leather Point)
نوک چاقوییشکل
برای برش الیاف چرمی هنگام ورود سوزن
مخصوص چرم طبیعی و مصنوعی
۵. سوزن نوک دوقطبی یا Microtex
نوک بسیار باریک و تیز
مناسب پارچههای ظریف، شفاف و توری
بهترین انتخاب برای دوختهای بسیار دقیق
فصل چهارم: انواع سوزن چرخ خیاطی بر اساس نوع دوخت و کاربرد
۱. سوزن عمومی (Universal Needle)
پرکاربردترین نوع سوزن.
نوک نیمهتیز
مناسب اکثر پارچهها
بهترین انتخاب برای استفاده روزمره
سایزهای رایج: ۷۰/۱۰، ۸۰/۱۲، ۹۰/۱۴
۲. سوزن مخصوص پارچههای کشی (Jersey / Stretch Needle)
نوک گرد (Ballpoint)
مناسب پارچههای تریکو و کشی مانند تیشرت، لباس ورزشی، سوئیشرت و ریون
مانع شکافتن بافت پارچه
سایزهای رایج: ۷۵/۱۱، ۹۰/۱۴
۳. سوزن جین (Jeans / Denim Needle)
بسیار محکم با بدنه قوی
نوک سرسخت برای عبور از چند لایه پارچه ضخیم
مناسب برای دوخت جین، کتان ضخیم، برزنت، مانتوهای ضخیم
ویژگی خاص:
بدنه سوزن در برابر انحراف مقاوم است تا هنگام عبور از ضخامت زیاد نشکند.
۴. سوزن چرم (Leather Needle)
نوک چاقوییشکل
پارچه را مانند تیغ برش میدهد
مناسب چرم طبیعی، جیر، نبوک و چرم مصنوعی ضخیم
نکته:
برای پارچههای بافتدار استفاده نشود، چون بافت را پاره میکند.
۵. سوزن میکروتکس (Microtex Needle)
مناسب پارچههای بسیار نازک
برای کارهای حرفهای خیاطی، مانتودوزی، پردهدوزی و لباس شب
مناسب پارچههایی مانند حریر، ساتن، کرپ ابریشم، ارگانزا
۶. سوزن دو سوزنه یا دوقلو (Twin Needle)
دو سوزن متصل به یک شفت
برای دوختهای تزیینی و دوخت دوخط موازی
کاربرد زیاد در لبهدوزی لباسهای کشی
عرض بین دو سوزن: ۱.۶ تا ۶ میلیمتر
۷. سوزن سهقلو (Triple Needle)
سه سوزن کنار هم
مناسب دوختهای تزیینی روی لباس
اغلب در چرخهای حرفهای یا کامپیوتری استفاده میشود
۸. سوزن گلدوزی (Embroidery Needle)
چشم بزرگتر برای عبور نخ گلدوزی
نوک نرم برای جلوگیری از آسیب به پارچه
مناسب نخهای ریون، پلیاستر و ابریشمی
۹. سوزن کوئلت (Quilting Needle)
نوک مخصوص برای عبور از لایههای چندگانه پشمشیشه و پارچه
مناسب لحافدوزی و دوختهای تزئینی
۱۰. سوزن متالیک (Metallic Needle)
مخصوص نخهای فلزی که بسیار حساس و شکننده هستند
چشم بزرگ و صیقلی دارد
مانع از پارگی نخ در سرعت بالا
۱۱. سوزن اورلوک (Serger / Overlock Needle)
برای چرخهای سردوز
ساختار مقاومتر در سرعتهای بسیار بالا
انواع مختلف براساس مدل چرخ: DCx27، B-27 و …
۱۲. سوزن نوک انحنادار (Wing Needle)
دارای دو باله در کنار بدنه
هنگام دوخت سوراخهایی تزئینی روی پارچه ایجاد میکند
مناسب دوختهای سنتی و روباندوزی
فصل پنجم: انتخاب سوزن مناسب برای پارچههای مختلف
پارچههای نازک مانند حریر و توری
نوع: Microtex
سایز: ۶۰/۸ یا ۷۰/۱۰
پارچههای نخی و معمولی
نوع: Universal
سایز: ۷۵/۱۱ یا ۸۰/۱۲
پارچههای کشی، ریون، لاکرا
نوع: Stretch یا Jersey
سایز: ۷۵/۱۱
پارچههای مانتویی و نیمهضخیم
نوع: Universal یا Sharp
سایز: ۸۰/۱۲ – ۹۰/۱۴
جین و کتان ضخیم
نوع: Jeans
سایز: ۱۰۰/۱۶
چرم و جیر
نوع: Leather
سایز: ۹۰/۱۴ – ۱۱۰/۱۸
کارهای تزیینی
نوع: Embroidery یا Metallic
سایز بستگی به نخ دارد
فصل ششم: از کجا بفهمیم سوزن را باید تعویض کنیم؟
سوزنها مثل تیغ اصلاح هستند؛ بعد از مدتی کند شده و کیفیت دوخت را پایین میآورند. علائم نیاز به تعویض:
ایجاد صدای تقتق هنگام دوخت
جا انداختن کوکها
پارگی یا کشیدگی پارچه
شکستگیهای ریز در نوک
کند شدن و گیر کردن در پارچه
مشکل در گرفتن نخ زیر
زمان مناسب تعویض سوزن:
بعد از هر ۸ ساعت کار مداوم یا هر پروژه نسبتاً سنگین.
فصل هفتم: نحوه نگهداری صحیح سوزن چرخ خیاطی
سوزنها را در بستهبندی خود نگه دارید تا نوک آنها آسیب نبیند.
برای هر پارچه از سوزن مناسب استفاده کنید.
هنگام کار با پارچه ضخیم، آهسته بدوزید تا سوزن نشکند.
از سوزنهای بینامونشان و بیکیفیت استفاده نکنید.
فصل هشتم: بهترین برندهای سوزن چرخ خیاطی
چند برند معتبر در جهان:
Schmetz (آلمان) – بهترین و معروفترین
Organ (ژاپن) – انتخاب محبوب در ایران
Singer – مناسب چرخهای خانگی
Groz-Beckert (آلمان) – برای چرخهای صنعتی
فصل نهم: اشتباهات رایج هنگام انتخاب سوزن
- ۱. استفاده از سوزن ضخیم برای پارچه نازک
- ۲. استفاده از سوزن نازک برای پارچه کلفت
- ۳. ادامه کار با سوزن خمشده یا کند
- ۴. استفاده از سوزن نامناسب با نوع نخ
- ۵. استفاده از سوزن جین برای چرم یا بالعکس
- ۶. دوخت سریع روی پارچههای حساس
جمعبندی
سوزن چرخ خیاطی بخش کوچکی از ابزار خیاطی است، اما تأثیر بزرگی بر کیفیت دوخت دارد. با شناخت انواع سوزنها، کاربرد آنها، سایزبندی و نحوه انتخاب، میتوان از مشکلات دوخت جلوگیری کرد و نتیجهای حرفهای به دست آورد.
انتخاب درست سوزن باعث میشود:
چرخ بهتر بدوزد
پارچه آسیب نبیند
نخ کمتر پاره شود
کوکها منظم و زیبا باشد
سرعت و لذت کار بالا رود
